środa, 3 kwietnia 2013

„Niewinność zagubiona w deszczu” Eduardo Mendoza



Tłumaczenie: Zofia Wasitowa
Tytuł oryginału: El ano del diluvio
Wydawnictwo: Znak
Data wydania: 27 czerwca 2011
Liczba stron: 136


Pisarze iberoamerykańscy są wychwalani na całym świecie (oprócz Paulo Coelho). Sama jestem do całej tej hiszpańskojęzycznej zgrai nastawiona entuzjastycznie. Co prawda zapoznałam się tylko z najpopularniejszym dziełem Marqueza „Miłość w czasach zarazy”, jednak polubiłam jego charakterystyczny styl tak bardzo, że sięgnęłam po opowiadanie Mendozy (tak, ma to swoisty sens – chcę sprawdzić jak na tle Marqueza wypadają inni). Wydaje mi się, że źle wybrałam na początek.

"Rzeczywistość to pozór, pozór to rzeczywistość".

Rzecz dzieję się w latach pięćdziesiątych XX wieku, w małej sennej mieścinie San Ubaldo de Basiora. Opowiadanie prezentuje nam perypetie zakonnicy Consuelo, która poznaje przystojnego i zamożnego Don Augusto. Pełna zapału zakonnica pragnie utworzyć dom opieki dla schorowanych starszych ludzi.  W tym celu prosi o pomoc Don Augusta. Budzi się w nich namiętność

" Nie chcę nic wiedzieć o tym układzie, który nagradza hipokrytów, a skazuje pogrążonych w rozpaczy".

Książka należy do gatunku melodramatu i autor umiejętnie żongluje tym gatunkiem wyciągając z niego to, co najlepsze i zabawnie mrugając okiem do odbiorcy. Czytając tę książkę otrzymamy niewinne dziewice, schadzki przy blasku księżyca, zdeprawowanych i nieprzyzwoicie przystojnych bogaczy, rozpacz w strugach deszczu, dobrych rozbójników, próby samobójcze… Czyli wszystkie motywy, które posiada każdy szanujący się melodramat.

„Jest to właściwość natury ludzkiej, że tracimy zapał, kiedy nasze marzenia zaczynają się materializować.”


Atmosfera książki jest poważna, lekko ociężała, wręcz natchniona. Jednak nie sposób w odbierać tak tej książki, ponieważ przez wszystko przebija się humor Mendozy. Jakby się zastanawiał, czy czytelnik będzie na tyle głupi, by potraktować to wszystko na serio.

„Urodziłem się zły, a społeczeństwo uczyniło mnie jeszcze gorszym.”

Ciężko mi ocenić tę książkę. Jako pastisz gatunku sprawdziła się świetnie. Od razu widać, że pisarz w takiej grotesce czuje się jak ryba w wodzie. Sama historia wciągnęła i naprawdę zainteresowała mimo całej banalności.
No właśnie, gdyby patrzeć na całą akcję opowiadania dosłownie to właściwie można, by powiedzieć tylko, że historia jest banalna, postacie sztampowe itp. itd. Ale jest tak tylko w teorii. Powiem tak, autor najlepiej jak do tej pory wykorzystał powstałe już wcześniej stereotypowe postacie i nadał im zupełnie inny kontekst, dzięki czemu cała książka jest świeża i bardzo NIEbanalna.

„Natura jest tchórzliwa i bezlitosna. Ludzie też.”

Język to mocna strona tego opowiadania. Każde słowo, każde zdanie, każdy akapit jest przemyślany, wyważony i po prostu idealny. Mendoza przy tym wszystkim ma swój specyficzny styl wypowiedzi tak, że wiem, że bez trudu rozpoznam inne jego dzieła, obywając się bez patrzenia na nazwisko.

„Wciąż jestem tam, skąpana w łagodnym blasku owego letniego popołudnia, zaskoczona i na wpół uśpiona, obojętna na wszystko, chociaż dobrze wiem, że właśnie za to pełne arogancji, uparte nieposłuszeństwo muszę zostać potępiona”


Co jest grzesznego w miłości? To pytanie przewija się na kartach tej powieści – czasem głośno wypowiedziane, innym razem nieme, tylko lekko zasugerowane. Czy możemy potępić Consuelo za to, że sprzeciwiła się boskim prawom? Jak możemy ją potępić, skoro ona sama siebie nie potępia?

Sposób zapisania tekstu jest koszmarny. Jeden blok bez wyodrębnienia akapitów, ani dialogów. Nie przeszkadzało to w czytaniu, ale zaburzyło mi, że tak powiem sposób patrzenia na tekst.

Książka jest przykładem na to, że pierwszy pomysł jest zawsze najlepszy. Pierwotnym założeniem było to, że ta historia powstanie jako sztuka teatralna. I gdyby tak się stało efekt przeszedłby najśmielsze oczekiwania. Wyobrażam sobie jakby to wszystko wyglądało na scenie i byłoby to bliskie geniuszowi. Ale niestety powstało z tego opowiadanie z cechami dramatu – niewielu bohaterów, duża liczba dialogów, mała ilość wątków.

„Niewinność zagubiona w deszczu” to książka prosta i to w jej prostocie tkwi jej siła. To wyciskająca łzy z oczu, piękna historia o zakazanej miłości. A pod tą historią kryje się bardzo subtelnie ukryte drugie dno, stadium ludzkich namiętności. Autor wręcz wyszydza naiwność głównej bohaterki, a jednocześnie ją gloryfikuje. Pokazuje, że jej nieposłuszeństwo dało jej siłę i radość na resztę lat swojego życia. Consuelo nie czuje brzemienia grzechu. Czuje radość z dobrze przeżytego życia i chwil błogiego zapomnienia. Niczego nie żałuje.
Myślę, że mogło być lepiej. Z pewnością sięgnę do innych książek tego autora.
7 /10

20 komentarzy:

  1. Książka raczej nie w moim guście.

    OdpowiedzUsuń
  2. Historię o zakazanej miłości zawsze mnie urzekają i gorąco wtedy kibicuje głównym bohaterom. Zaciekawiłaś mnie tą książką i mimo kilku mankamentów chce ją przeczytać, tym bardziej, że dla mnie prostota przekazu jest dużym plusem.

    OdpowiedzUsuń
  3. Opowieść o zakazanej miłości? Jestem na tak! xD

    OdpowiedzUsuń
  4. Niestety, ale nie są to do końca moje klimaty, choć muszę przyznać, zapowiada się intrygująco :)

    OdpowiedzUsuń
  5. Też cenię sobie hiszpańskojęzycznych pisarzy i czytając ich, wcale się nie dziwię, że są chwaleni. Bo nawet kiedy biorę się za coś, co na pozór nie powinno mi wcale podejsć, np jakaś miłosna twórczość Marqueza - czytam i jestem oczarowany. Za to od tak groteskowej strony twórczości iberoamerykańskiej nie znam, więc fajnie byłoby się zapoznać:)

    OdpowiedzUsuń
  6. książka może okazać się dla mnie wyzwaniem - okładka szokująco-zaskakująca :)

    OdpowiedzUsuń
  7. Mam ochotę w końcu sięgnąć po pisarzy iberoamerykańskich, ponieważ moja wiedza na temat tworzonej przez nich literatury jest naprawdę znikoma. Powieści Mendozy znajdują się na mojej liście "ksiażek do przeczytania" juz od dawna. Chyba czas w końcu nadrobić zaleglosci, bo widzę, że warto :)

    OdpowiedzUsuń
  8. Bardzo lubię literaturę iberoamerykańską, a Marqueza w szczególności, choć akurat "Miłość w czasach zarazy" nie uwiodła mnie. Polecam za to "100 lat samotności", "Szarańczę" i opowiadania.

    OdpowiedzUsuń
  9. Nie czytuję pisarzy iberoamerykańskich i widzę, że dużo tracę.

    OdpowiedzUsuń
  10. Wzbudziłaś moja ciekawość, muszę przyjrzeć się tej ksiażce

    OdpowiedzUsuń
  11. Powieść uniwersalna, która mogłaby się wydarzyć w każdym innym miejscu, o każdym innym czasie. Miłość jest tematem który można eksploatować w nieskończoność.

    P.S
    Scarlett uwielbiam Twoje teksty i uwielbiam Twój styl, lecz jeżeli mogę się przyczepić to jednak ten szablon powoduje u mnie oczopląs i orgię kolorów przed oczami. No chyba że chciałaś zahipnotyzować jakiegoś przystojniaka, bo mniej więcej taki efekt czuję ;)

    OdpowiedzUsuń
  12. Mnie już tak zauroczyła Walka kotów, że tę pozycję przeczytam z pewnością:)

    OdpowiedzUsuń
  13. Bardzo ciekawią mnie książki tego autora. Muszę poszukać w bibliotece

    OdpowiedzUsuń
  14. W takim razie pozostaje nam żałować, że cała historia nie została przedstawiona w formie sztuki teatralnej. Ja raczej po to nie sięgnę, nie ciągnie mnie szczególnie.

    OdpowiedzUsuń
  15. No ja niestety jeszcze nie czytałam ani Marqueza ani Mendozy, ale książka tego drugiego (Miasto cudów) czeka już na półce więc to pewnie tylko kwestia czasu ;) Myślę, że styl pisania tego pana mógłby przypaść mi do gustu. Pozdrawiam!

    OdpowiedzUsuń
  16. Niestety nie czytałam jeszcze nic Mendozy, ale koniecznie muszę to nadrobić :) Bardzo podoba mi się Twój wstęp recenzji haha :) Faktycznie Coelho (nigdy nie wiem jak pisać jego nazwisko) nigdy nie stał koło takich pisarzy.

    OdpowiedzUsuń
  17. Tej książki nie czytałam, ale polecam przezabawny cykl "O detektywie-lumpie". :P

    OdpowiedzUsuń
  18. Chciałabym zaproponować, a może raczej zaprezentować Wam dwa ciekawe konkursy. W jednym z nich do wygrania są dwie gry edukacyjne dla dzieci "Akademia umysłu Junior", w drugim natomiast fantastyczna książka pt."Spojrzenie Elfa".

    W żadnym wypadku nie namawiam, po prostu chciałabym aby wiadomość o tych konkursach trafiła do wielu ludzi :) Jeżeli więc jesteście zainteresowani wzięciem udziału to zapraszam na mój profil, znajdziecie tam blogi "Babylandia" oraz "Książeczki synka i córeczki" gdzie dostępne są te konkursy. Jeżeli jednak nie interesują Was one to z góry przepraszam za spam...

    Pozdrawiam serdecznie
    Marta

    OdpowiedzUsuń
  19. Próbowałam kiedyś czytać Mendozę ale jego styl do mnie nie przemawia, więc odpuszczam :)

    OdpowiedzUsuń
  20. To jedna z tych książek które leżą na mojej półce od premiery i ciągle są nieprzeczytane. :D Mam jednak na nią ogromną ochotę i ciesze się, że mi o niej przypomniałaś. :)
    I bardzo dziękuję za banerek! :)

    OdpowiedzUsuń

Bardzo dziękuję za każdy komentarz! Jestem ogromnie wdzięczna w uczestniczeniu w życiu mojego bloga.
Komentarze anonimowe będą kasowane (proszę o przedstawianie się).